Przejdź do treści
W Szwecji
Północ

Kungsleden: Szlak Królewski przez Laponię

Redakcja W Szwecji6 min czytania
Kungsleden
Fot. Trougnouf (Benoit Brummer), CC BY 4.0

Kungsleden to szlak piesi w północnej Szwecji, który łączy Abisko z Hemavan na długości około 467 kilometrów. Cała trasa dzieli się zwykle na cztery odcinki po mniej więcej tydzień marszu każdy. Poniżej znajdziesz podział na etapy, sezon, schroniska, dojazd i rzeczy, na które trzeba uważać przy planowaniu.

Czym jest Kungsleden i jak jest długi?

Kungsleden, czyli Królewski Szlak, to pieszy szlak w północnej Szwecji, w Laponii. Ma około 467 kilometrów i biegnie od Abisko na północy do Hemavan na południu. Północny koniec leży w pobliżu Kiruny, dużego miasta za kołem podbiegunowym.

Kamienista ścieżka prowadząca przez iglasty las o zachodzie słońca
Szlak Kungsleden w rezerwacie Kvikkjokk-Kabla o złotej godzinie Fot. Trougnouf (Benoit Brummer), CC BY 4.0

Z całej trasy około 419 kilometrów to marsz po szlaku, około 18 kilometrów to przeprawy przez jeziora, a 29,5 kilometra to odcinek drogi. Ten odcinek drogi większość wędrowców pokonuje autobusem. Przy południowym końcu szlak przechodzi przez rezerwat Vindelfjällen, jeden z największych obszarów chronionych w Europie. Zimą trasa działa też jako szlak narciarski, choć w niektórych miejscach biegnie innym przebiegiem.

Skąd wzięła się nazwa i przebieg szlaku?

Pomysł królewskiego szlaku przez góry Laponii pojawił się pod koniec XIX wieku. Jego realizacją zajęło się Szwedzkie Towarzystwo Turystyczne, STF, założone w 1885 roku przez naukowców z Uppsali, którzy chcieli ułatwić dostęp do szwedzkich gór. Budowę umożliwiła linia kolejowa Malmbanan między Kiruną a Narvikiem, otwarta w 1902 roku.

Pierwsze chatki powstały w 1907 roku, w Abiskojaure i Kebnekaise. Pierwotnie szlak nie był oznaczony ani nazwany. Nazwa Kungsleden pojawiła się po raz pierwszy w 1928 roku, bez żadnej uroczystości, wraz z otwarciem stacji w Kvikkjokk. Trasę wydłużano stopniowo, a w 1975 roku oficjalnie dotarła do Hemavan, razem z utworzeniem rezerwatu Vindelfjällen.

Ile dni zajmuje przejście całego szlaku?

Szlak dzieli się na cztery odcinki, a każdy z nich to mniej więcej tydzień marszu. Oznacza to, że przejście całości zajmuje zwykle około miesiąca, jeśli idzie się bez przerw. Wiele osób przechodzi tylko jeden lub dwa odcinki, zwłaszcza przy krótszym urlopie.

Pierwszy odcinek prowadzi od Abisko do Kebnekaise. Trzy kolejne biegną na południe, przez góry i doliny. Przy planowaniu warto założyć zapas czasu na pogodę i postoje przy przeprawach, bo przy wodzie nie zawsze da się iść równym tempem. Plan lepiej budować z zapasem niż na styk.

Kiedy jest sezon na Kungsleden?

Sezon letni trwa od połowy czerwca do końca września. W tym czasie czynne są schroniska. Łodzie wiosłowe do przepraw zwykle pojawiają się pod koniec czerwca lub na początku lipca, ale pogoda bywa zmienna, a śnieg może spaść zarówno pod koniec, jak i na początku sezonu.

Zima to osobny sezon. Trasa jest wtedy szlakiem narciarskim, a okres trwa od połowy lutego do końca kwietnia. Przebieg zimowy w kilku miejscach różni się od letniego, bo odcinki przez bagna i jeziora nie nadają się wtedy do marszu.

Okres Co trzeba wiedzieć
Połowa czerwca do końca września Schroniska czynne, szlak letni
Koniec czerwca lub początek lipca Pojawiają się łodzie do przepraw
Połowa lutego do końca kwietnia Szlak zimowy, narty

Gdzie są schroniska i jak daleko między nimi?

Schroniska stawiane są w odległości, jaką da się przejść w ciągu dnia, czyli około 9 do 22 kilometrów. Większość prowadzi STF. Dają materac, poduszkę, koc i proste kuchnie. Za niewielką opłatą można rozbić namiot przy schronisku i korzystać z jego zaplecza.

Od północy na południe kolejne schroniska to: Abisko, Abiskojaure, Alesjaure, Tjäktja, Sälka, Singi, Kaitumjaure, Teusajaure, Vakkotavare, Saltoluokta, Sitojaure, Aktse, Pårte, Kvikkjokk, Ammarnäs, Aigert, Serve, Tärnasjö, Syter, Viterskalet i Hemavan.

Zakupy da się zrobić w niektórych schroniskach, na przykład w Alesjaure i w stacji Kebnekaise Fjällstation. Na trasie są też schrony awaryjne. Uwaga na najdłuższą przerwę bez schronisk: między Kvikkjokk a Ammarnäs odcinek ma około 130 kilometrów.

Ceny noclegu i opłaty za namiot w schroniskach STF sprawdź na oficjalnej stronie Stowarzyszenia Turystów Fjällstugor, a w razie wątpliwości zapytaj bezpośrednio w wybranym schronisku.

Który odcinek wybrać na pierwszy raz?

Wiele osób wybiera północny odcinek, od Abisko do Kebnekaise. Jest dobrze oznakowany, a w wielu miejscach ma ułożone deski na bagnach i skalistym gruncie. Na tym odcinku są schroniska w rozsądnych odległościach, a w pobliżu jest też zaplecze w Kebnekaise Fjällstation.

Kebnekaise to najwyższa góra Szwecji, mająca 2097 metrów wysokości. Od podnóża góry wyrusza się na wyprawy, zwykle z przewodnikiem w sezonie. Charakterystyczną dolinę w kształcie litery U, Lapporten, widać z samego Abisko.

Sarek to inna historia. Park Narodowy Sarek nie ma tam dróg, szlaków ani mostów, więc nadaje się tylko dla doświadczonych wędrowców.

Link partnerski Laponia: noclegi. Znajdź nocleg

Jak dojechać na początek szlaku?

Do Abisko dojedziesz bezpośrednim pociągiem z Göteborga, Sztokholmu lub Narviku. Do Abisko kursuje też autobus z Kiruny i z Narviku, a do Narviku można dolecieć samolotem. Przy wsi Abisko stoi znane schronisko, czyli Abisko Turiststation, które stanowi naturalny początek trasy.

Nikkaluokta leży około 33 kilometrów od szlaku i około 20 kilometrów od Kebnekaise. Dojedziesz tam autobusem lub samochodem z Kiruny. Do Hemavan, południowego końca szlaku, dojedziesz samochodem lub autobusem z Umei albo z Mo i Rana w Norwegii. Niektóre autobusy kursują tylko latem.

Najbliższe lotnisko do Hemavan to Hemavan Tärnaby. Połączenia lotnicze zmieniają się z roku na rok, więc sprawdź je przed wyjazdem.

Aktualne połączenia lotnicze z lotniska Hemavan Tärnaby sprawdź u przewoźnika obsługującego tę trasę, a rozkład autobusów z Kiruny do Nikkaluokty znajdziesz w aktualnym rozkładzie lokalnego przewoźnika autobusowego.

Jak wygląda pogoda w Abisko?

Abisko ma klimat subarktyczny. Lata są chłodne i deszczowe, a noce zimne. Zimy są długie i mroźne, choć łagodzone przez ciepłe powietrze znad Atlantyku. Mimo chłodnych lat średnia roczna temperatura jest tu wyższa niż w Kirunie. Opady osiągają szczyt latem.

Abisko leży w cieniu opadowym Gór Skandynawskich, więc jest jednym z najsuchszych miejsc w kraju. Bezchmurne dni bywają tu częstsze niż w większości Szwecji. Dane poniżej to średnie z lat 2002 do 2020.

Miesiąc Średnia dzienna maks. (°C) Średnia dzienna min. (°C) Opady (mm)
Styczeń −6,4 −14,6 26,5
Luty −5,9 −14,1 21,9
Marzec −2,4 −10,4 20,5
Kwiecień 3,1 −4,6 11,5
Maj 8,6 0,6 18,9
Czerwiec 13,5 5,0 33,8
Lipiec 17,4 8,4 65,0
Sierpień 15,4 7,1 43,8
Wrzesień 10,2 3,3 40,9
Październik 3,5 −2,4 21,2
Listopad −0,7 −7,2 17,5
Grudzień −3,0 −10,3 27,5

Najbardziej deszczowy miesiąc to lipiec, a najsuchszy kwiecień. Latem, w czerwcu i lipcu, słońce nie zachodzi nocą, bo Abisko leży około 195 kilometrów na północ od koła podbiegunowego.

Na co uważać na szlaku?

Trasa jest dobrze oznakowana, ale nie wszędzie równie wygodna. Odcinki z dala od początku szlaku bywają zniszczone przez erozję, skaliste i trudniejsze w marszu. Przy niektórych ciekach nie ma mostów, a w sezonie letnim jeziora i rzeki pokonuje się łodzią wiosłową, udostępnianą przez władze regionu lub przez STF, albo łodzią wynajętą od lokalnego przewoźnika.

Pogoda w Laponii bywa zmienna. Późny lub wczesny śnieg zdarza się nawet w sezonie. Przy planowaniu warto zabrać ubranie na zimno i deszcz oraz sprawdzić, czy dana przeprawa jest w danym roku dostępna. W parku Sarek nie ma żadnych mostów, więc przeprawy trzeba planować z góry.

Od czego zacząć planowanie?

Zacznij od wyboru odcinka i terminu, bo to one decydują o całej reszcie, a przewodnik po Kungsleden pomoże ci to uporządkować. Jeśli wybierasz sezon letni, sprawdź, kiedy łodzie są na przeprawach, a jeśli zimowy, zapytaj o warunki szlaku narciarskiego. Następnie rozpisz etapy według odległości między schroniskami i zaplanuj dojazd na początek oraz powrót z końca.

Przed startem wiele osób nocuje w lodowym hotelu w Szwecji w Jukkasjärvi w Norrbotten, bo to dobra okazja, żeby zobaczyć region przed wyruszeniem. Hotel z lodu topnieje na wiosnę i jest odbudowywany co zimę, więc sprawdź, czy jest otwarty w terminie wyjazdu.

Dobre pytania przed wyjazdem

Czy na Kungsleden trzeba mieć własny namiot?
Nie trzeba, bo większość schronisk daje łóżko z pościelą i kuchnię. Za niewielką opłatą można też rozbić namiot przy schronisku i korzystać z jego zaplecza.
Czy na szlaku są przeprawy łodziami?
Tak, w sezonie letnim przy niektórych jeziorach i rzekach pojawiają się łodzie wiosłowe. Można też wynająć łódź od lokalnego przewoźnika.
Jak daleko jest do następnego schroniska?
Schroniska są rozmieszczone w odległości, jaką da się przejść w ciągu dnia, czyli około 9 do 22 kilometrów. Wyjątkiem jest odcinek między Kvikkjokk a Ammarnäs, bez żadnego schroniska.
Czy Kungsleden da się przejść zimą?
Tak, zimą trasa służy jako szlak narciarski. Ma wtedy nieco inny przebieg w miejscach, gdzie letnia trasa biegnie przez bagna lub jeziora.
Który odcinek jest najlepszy na pierwszy raz?
Wiele osób wybiera północny odcinek od Abisko do Kebnekaise. Jest dobrze oznakowany i ma sensowną sieć schronisk.
Podziel się
Obok tego tekstu

Przeczytaj też