Przejdź do treści
W Szwecji
Kiedy i jak jechać

Atrakcje Szwecji: co zobaczyć w każdym regionie

Redakcja W Szwecji13 min czytania
Atrakcje Szwecji
Fot. DimiTalen, CC0

Atrakcje Szwecji rozciągają się od Skanii na południu po Kirunę na północy, w mieście leżącym za kołem podbiegunowym. Ten tekst dzieli je na cztery części: Sztokholm, południe, Gotlandię i północ. Znajdziesz tu konkretne miejsca w każdym regionie, porównanie regionów pod kątem wyboru trasy oraz listę rzeczy do sprawdzenia przed wyjazdem.

Jakie są atrakcje Szwecji i jak są podzielone?

Szwecja leży na Półwyspie Skandynawskim i rozciąga się od 55 do 69 stopnia szerokości północnej. Ta rozpiętość sprawia, że klimat w kraju jest bardzo zróżnicowany. Tradycyjnie kraj dzieli się na trzy krainy: Götaland na południu, Svealand w centrum i Norrland na północy.

Norrland obejmuje ponad połowę powierzchni Szwecji. Jest słabo zaludniony, a jego przyrodę tworzą lasy, jeziora, wielkie rzeki, rozległe bagna i wysokie góry przy granicy z Norwegią. To tutaj wiele osób szuka dzikiej natury, bo w innych częściach Europy trudno o tak duże, niezabudowane obszary.

Krainy dzielą się na 25 prowincji (landskap). W dużej mierze pokrywają się one z 21 okręgami administracyjnymi (län), a te z 290 gminami (kommun). Prowincje najbardziej określają tożsamość kulturową Szwedów, więc nazwy regionów pojawiają się w tekstach podróżniczych często.

Szwecja ma około 270 tysięcy wysp. Dzięki prawu dostępu do przyrody wiele z nich można odwiedzić, choć wymaga to dobrego planowania dojazdu. Najprościej zacząć od mapy Szwecji, która pokazuje, w którym regionie leży każde z miejsc opisanych poniżej. Odległości między regionami są duże, dlatego wybór jednego lub dwóch obszarów na wyjazd zwykle daje lepszy efekt niż próba objechania całego kraju.

Co zobaczyć w Sztokholmie?

Stolicą kraju jest Sztokholm, miasto na czternastu wyspach, gdzie jezioro Mälaren wpada do Bałtyku. Centrum tworzy kilka połączonych wysp, a woda jest obecna niemal wszędzie, więc spacer nad brzegiem to dobry sposób na poznanie miasta.

Najbardziej klimatyczna jest Gamla Stan, Stare Miasto zbudowane na centralnej wyspie od połowy XIII wieku. Wąskie uliczki z brukiem prowadzą do placu Stortorget. Dominują tu Pałac Królewski i gmach parlamentu Riksdag. Pałac Królewski jest oficjalną rezydencją monarchy i jego główną siedzibą pracy.

Na wyspie Djurgården znajdziesz Skansen, muzeum pod gołym niebem, Muzeum ABBY oraz Muzeum Vasa. Muzeum Vasa mieści zachowany statek z XVII wieku i jest jednym z najważniejszych punktów zwiedzania w mieście. Nationalmuseum znajduje się przy Strandvägen i w jego okolicach jest wiele galerii.

Metro otwarto w 1950 roku, a jego stacje są znane z dekoracji. Warto przejechać kilka przystanków, nawet jeśli nie planujesz dalekiej podróży tą linią.

Bilet do Muzeum Vasa kosztuje aktualnie sprawdzisz na oficjalnej stronie muzeum. Dokładne zasady wejścia podaje ta sama strona.

Co zobaczyć wokół Sztokholmu?

Na wyspie Ekerö stoi Drottningholm, prywatna rezydencja rodziny królewskiej. Ekerö to także słodkowodny archipelag, na którym leży dawne miejsce handlu Birka.

Birka na wyspie Björkö powstała około 750 roku jako port handlowy. Pod koniec X wieku została opuszczona, a w pobliżu założono później Sigtunę. Birka była w epoce wikingów jednym z głównych ośrodków handlu w Szwecji. Odtworzone pozostałości pokazują, jak wyglądał ten port, a znaleziska z grobów, monet i biżuterii świadczą o jego bogactwie.

Na wschód od miasta i wzdłuż wybrzeża rozciąga się archipelag sztokholmski. Składa się z około 24 tysięcy wysp, wysepek i skał w różnych kształtach i rozmiarach. Wycieczka łodzią pozwala zobaczyć go z wody, bez zatłoczonych ulic. Dla wielu osób to najprzyjemniejszy sposób na poznanie okolic stolicy.

Na Södermalm, wyspie w pobliżu centrum, są punkty widokowe na śródmieście. Dzielnica SoFo, czyli obszar na południe od Folkungagatan, ma dużo restauracji, pubów i małych sklepów. Dobrze połączyć spacer po Södermalm z wieczorem w jednym z lokali przy Götgatan.

Stolica jest też wygodnym punktem wypadowym. Sztokholm to węzeł kolei i autobusów, więc łatwo stąd ruszyć w dalszą podróż po kraju, nawet na jeden dzień.

Co zobaczyć na południu Szwecji?

Na południu leżą największe miasta po Sztokholmie i najstarsze ośrodki kultury. Malmö połączono z duńską stolicą Kopenhagą mostem Öresund, więc to dobry punkt wypadowy do Danii. Lund to miasto uniwersyteckie z dziedzictwem epoki wikingów, a jego zabytki są wyraźnie widoczne w zabudowie.

Göteborg jest portem i głównym ośrodkiem przemysłowym kraju. Duża część życia miasta wiąże się z przemysłem i uczelniami. Dobrze nadaje się na dłuższy pobyt, bo wiele atrakcji leży blisko siebie.

Skania to najbardziej wysunięta na południe prowincja kraju. Jej najstarsze ślady osadnictwa sięgają czasów sprzed kilkunastu tysięcy lat, a w pierwszej części epoki kamiennej żyły tu grupy łowców reniferów.

Od XVII wieku w Karlskronie stoi baza szwedzkiej marynarki wojennej. Miasto jest wpisane na Listę światowego dziedzictwa UNESCO, a jego dawne fortyfikacje i zabudowa tworzą spójny zespół. Linköping ma duży uniwersytet i jest miejscem, gdzie narodził się szwedzki przemysł lotniczy.

Jeśli interesuje cię trasa wodna między Bałtykiem a jeziorem Vänern, osobny tekst opisuje Kanał Göta. Wiele osób łączy go z wyjazdem na południe kraju.

Co zobaczyć w Smalandii, na Olandii i nad jeziorami?

Kalmar to miasto z zamkiem, który przez wieki był najważniejszym punktem w regionie. W średniowieczu tylko miasto i jego zamek miały większe znaczenie w tej okolicy, bo reszta była słabo zasiedlona.

Kamienny, kolisty mur obronny z bramą wjazdową pośród suchych traw pod błękitnym niebem
Zrekonstruowany fort Eketorp w krajobrazie południowej Olandii Fot. Kevin Cho, CC BY-SA 4.0

Smalandia to kraina gęstych lasów sosnowych, w których dawniej nie było wielu osad. Dziś to dobry wybór dla tych, którzy chcą zobaczyć spokojną, leśną część Szwecji, z dala od dużych miast.

Na Olandii, wyspie u wschodniego wybrzeża, są długie plaże. Wyspa łatwo połączyć z Kalmarem, bo leżą blisko siebie. Latem plaże są najczęściej odwiedzane, a zimą spokojniejsze.

Na zachód od tych miejsc leżą dwa największe jeziora Götalandu: Vänern i Vättern. Nad nimi znajdziesz przystanie, plaże i szlaki. Więcej o nich opisuje tekst o jeziorach Szwecji.

Trasa przez Smalandię i Olandię to dobra propozycja na jeden lub dwa tygodnie na południu, jeśli chcesz mieszać miasta z przyrodą.

Co zobaczyć na Gotlandii?

Gotlandia to największa wyspa Szwecji, o powierzchni około 3184 kilometrów kwadratowych. Wyspa tworzy jednocześnie gminę i prowincję o tej samej nazwie. Najważniejszym miastem jest Visby, jedyne miasto na wyspie.

Biały budynek z krzyżem na ścianie przy brukowanej uliczce w słoneczny dzień.
Kościół Bożego Ciała w Visby na Gotlandii, widok od strony ulicy Fot. Tineau, CC BY-SA 4.0

W średniowieczu Visby było ważnym ośrodkiem handlu Hanzy na Bałtyku, a miasto otoczono wyjątkowo dobrze zachowanym murem. Najstarszym zachowanym zbiorem prawa wyspy jest Gutalagen, spisany około 1220 roku. Obowiązywał on aż do 1645 roku, kiedy Szwecja odzyskała wyspę od Danii.

Najwyższy punkt wyspy to Lojsta hed, 82 metry nad poziomem morza. Na północy leży Fårö, a na zachodzie wyspy Lilla i Stora Karlsö. Gotska Sandön leży dalej na północy i jest mniej zaludniona. Tutaj też znaleziono w 1999 roku skarb srebrnych monet z epoki wikingów koło Slite, który ma duże znaczenie dla badań tej epoki.

Klimat Gotlandii jest łagodniejszy niż na reszcie kraju. Wokół wyspy woda zwykle nie zamarza nawet zimą. Latem wyspa jest chętnie odwiedzana przez mieszkańców kontynentalnej Szwecji, a w Visby odbywają się większe imprezy, na przykład tydzień polityczny Almedalen.

Co zobaczyć na północy Szwecji?

Uppsala leży niedaleko Sztokholmu i była dawniej centrum Szwecji z epoki wikingów. Ma katedrę i uniwersytet, który przyciąga studentów z całego kraju. Umeå to największe miasto w Norrlandzie, znane z uczelni i srebrnych brzóz.

Kiruna leży na północnym krańcu kraju, za kołem podbiegunowym. Znana jest z dużej kopalni, centrum badań kosmicznych oraz hotelu z lodu w Jukkasjärvi. W pobliżu leży park narodowy Abisko.

Laponia to rozległy obszar dzikiej przyrody w Arktyce, dostępny dla tych, którzy chcą iść na długie trekkingi. Wymaga ona dobrego przygotowania i planowania noclegów.

Wybrzeże High Coast, czyli Höga kusten, jest jednym z najbardziej malowniczych odcinków Norrlandu. W górach Åre znajduje się jeden z największych ośrodków narciarskich w kraju. Siljansbygden w Dalarnie to region, w którym zachowały się tradycje ludowe Szwecji.

Na północy zimy są surowe, ale to dobry czas na sporty zimowe. Więcej o pogodzie w tej porze roku opisuje tekst Szwecja zimą.

Jak ułożyć trasę po Szwecji?

Najczęściej wybiera się jeden region na wyjazd albo dwa połączone koleją. Poniżej porównanie regionów pod kątem tego, czego szukasz.

Region Co tam jest Dla kogo
Sztokholm i okolice stolica, archipelag, muzea pierwsza wizyta w kraju
Południe Malmö, Lund, Göteborg, Karlskrona miłośnicy miast i historii
Gotlandia Visby, mur miejski, plaże spokojny wypoczynek
Północ Kiruna, Laponia, High Coast przyroda i zima

Szczegóły dni, przejazdów i noclegów opisuje tekst wycieczka po Szwecji. Jeśli wybierasz auto, opcje dla kamperów są w tekście kamperem po Szwecji. Osoby przyjeżdżające promem znajdą w tekście prom do Szwecji opis przepraw. Aktualne połączenia sprawdzisz na stronie przewoźnika promowego.

Kiedy jechać do Szwecji?

Klimat zależy od szerokości geograficznej, więc południe i północ różnią się wyraźnie. Na Gotlandii zimy są łagodne, a woda wokół wyspy zwykle nie zamarza. Na północy zima jest surowa, ale to najlepszy czas na sporty zimowe w Norrlandzie.

Latem wiele osób wybiera wybrzeża i jeziora. Wtedy też odbywa się większość imprez na Gotlandii. Dla zwiedzania miast dobrze sprawdzają się wiosna i jesień, bo mniej ludzi tłoczy się w muzeach.

Szczegóły dotyczące temperatur i opadów dla kolejnych miesięcy znajdziesz w tekście pogoda w Szwecji. Wybór miesiąca zależy od tego, czy chcesz zwiedzać miasta, czy przyrodę.

Link partnerski Szwecja: noclegi. Znajdź nocleg

Ile kosztuje zwiedzanie i czym płacić?

Walutą w Szwecji jest korona szwedzka (SEK). Przed wyjazdem warto sprawdzić, jak działają płatności kartą i gotówką. Zasady opisuje tekst o walucie w Szwecji.

Przy planowaniu budżetu zwróć uwagę na trzy grupy wydatków:

  • bilety do muzeów i atrakcji w Sztokholmie oraz na Gotlandii,
  • przejazdy między regionami, czyli kolej, autobusy, prom lub auto,
  • noclegi i jedzenie, które różnią się zależnie od regionu.

Aktualne stawki i porównania znajdziesz w tekście ceny w Szwecji. Na stronach atrakcji podawane są ceny aktualne na dany rok, więc przed wyjazdem warto je sprawdzić ponownie.

Co warto poznać o Szwecji przed wyjazdem?

Urzędowym językiem jest szwedzki. W kraju funkcjonują też języki mniejszości: sami, fiński, meänkieli, romski i jidysz. Szwecja opiera się na modelu państwa dobrobytu z powszechną opieką zdrowotną i edukacją wyższą.

Parlament Riksdag ma 349 posłów. Monarchia jest konstytucyjna, a król Karol XVI Gustaw nie ma władzy wykonawczej. W Sztokholmie odbywają się uroczystości wręczania Nagrody Nobla, co łączy miasto z nauką i kulturą.

Koncepcja folkhemmet, czyli domu ludowego, opisuje wspólnotę i solidarność w społeczeństwie. Więcej o zwyczajach i tradycjach opisuje tekst ciekawostki o Szwecji. Smak kraju poznasz w tekście o kuchni szwedzkiej. Latem na wsi i w miastach obchodzi się Midsommar, czyli szwedzkie święto lata.

Od czego zacząć planowanie wyjazdu?

Zacznij od wyboru regionu. Sztokholm i Gotlandia dają różne doświadczenia, a północ wymaga więcej czasu na przejazdy. Potem sprawdź pogodę dla miesiąca, w którym chcesz jechać, i dopasuj do niej atrakcje na zewnątrz.

Następnie ustal transport. Dla wyjazdu z zagranicy najważniejsze jest, jak dolecisz lub dopłyniesz do kraju, a po przyjeździe, jak przemieścisz się między miastami. Potem policz koszty biletów, noclegów i jedzenia.

Na końcu sprawdź aktualne godziny otwarcia i zasady wejścia do obiektów na oficjalnych stronach miast i muzeów. Te informacje zmieniają się często, więc to ostatni krok przed kupnem biletów.

Dlaczego Sztokholm nazywany jest Wenecją Północy?

Sztokholm ma kilka przydomków, a najczęściej przywołuje się Wenecję Północy i Wenecję Skandynawii. Miasto rozciąga się na czternastu wyspach w miejscu, gdzie jezioro Mälaren wpada do Bałtyku. Woda zajmuje w nim dużą część przestrzeni, bo ponad 30 procent powierzchni miasta to wody.

Drugim elementem tego obrazu jest archipelag leżący na wschód od centrum i wzdłuż wybrzeża. Składa się z około 24 tysięcy wysp, wysepek i skał w różnych kształtach i rozmiarach. Dzięki temu z wielu punktów w mieście widać wodę, a łodzie są częścią codziennego krajobrazu.

Zieleń zajmuje około 30 procent powierzchni miasta, więc zabudowa nie tworzy tu ciągłej ściany. Parki i wyspy połączone mostami i promami dają spójny układ, w którym łatwo przejść od ulicy do nabrzeża. Wiele widoków otwiera się dopiero z brzegu, dlatego warto zaplanować spacer wzdłuż wody.

Najprostszym sposobem na poznanie tego charakteru jest przejście od Gamla Stan wzdłuż nabrzeża w stronę Djurgården. Druga propozycja to wycieczka łodzią po archipelagu, która pokazuje, jak wyglądają wyspy z wody. Trzecia to spacer po Kungsholmen, gdzie parki i plaże leżą przy samej wodzie.

Jak Szwecja stała się państwem? Historia od Wikingów do Gustawa Wazy

Pierwsze ślady osadnictwa na terenie dzisiejszej Szwecji sięgają około 12 000 roku przed naszą erą. W epoce wikingów, która trwała mniej więcej od VIII do XI wieku, Szwedzcy Wikingowie i Gucie podróżowali na wschód i południe, a ich wyprawy upamiętniono na licznych kamieniach runicznych. Birka, założona około 750 roku, była ważnym portem handlowym, który opuszczono około 975 roku.

Około roku 1000 Swionie i Gucie zjednoczyli się pod jednym królem, a powstały pierwsze miasta, między innymi Sigtuna, Uppsala i Skara. W 1397 roku królowa Małgorzata I połączyła Szwecję, Norwegię i Danię w unię kalmarską. Szwecja odeszła z niej w 1523 roku, kiedy szlachta po rzezi sztokholmskiej z 1520 roku obrała królem Gustawa Wazę. Dzień 6 czerwca 1523 roku obchodzi się dziś jako święto narodowe.

W XVII wieku Szwecja stała się wielkim mocarstwem, a w czasie wojny trzydziestoletniej wzmocniła swoją pozycję w regionie Bałtyku. W 1809 roku Rosja zajęła Finlandię, która wcześniej była częścią Szwecji. Unia ze Norwegią, ustanowiona w 1814 roku, przetrwała do 1905 roku.

Ta historia wyjaśnia, dlaczego wiele miejsc w Szwecji łączy wikińskie korzenie z zabytkami średniowiecza i epoki wielkich mocarstw. Dobrze jest mieć ją w głowie przy wizycie w muzeach i na stanowiskach archeologicznych.

Jakie dzielnice Sztokholmu warto poznać?

Stolica dzieli się na kilka dzielnic, a granice administracyjne nie zawsze pokrywają się z tym, jak miasto odbiera turysta. Dla zwiedzających najważniejsze są te obszary, które leżą blisko siebie i łatwo je łączyć w jednym dniu.

  • Norrmalm to centralna dzielnica biznesowa, z Royal Opera, główną stacją kolejową i autobusową oraz wieloma hotelami i sklepami.
  • Östermalm ma szerokie bulwary, park Norra Djurgården i Stureplan, plac z drogimi sklepami i nocnym życiem.
  • Djurgården to dawny łowiecki teren rodziny królewskiej, dziś wyspa parkowa z Skansenem, Muzeum Vasa i wesołym miasteczkiem Gröna Lund.
  • Gamla Stan to Stare Miasto na kilku wyspach, zdominowane przez Pałac Królewski i gmach parlamentu.
  • Vasastan to dzielnica z Biblioteką Miejską i Obserwatorium Sztokholmskim, a w pobliskim Hagastaden leży szpital Karolinska.
  • Kungsholmen ma ratusz miejski przy wschodnim krańcu wyspy oraz parki i plaże.

Södermalm jest osobnym rozdziałem, bo ma własny charakter i liczne lokale. Poza samym centrum miasto ma dużo zieleni, więc spacer między dzielnicami bywa najlepszym sposobem na ich poznanie.

Sigtuna i Uppsala: dawne ośrodki władzy i wiary

Sigtuna leży około 35 kilometrów na północny wschód od Birki i została założona jako miasto w czasie, gdy Birka traciła znaczenie. Według Kroniki Erika miasto zostało splądrowane w 1187 roku przez Karelów, co zapisano w tradycji dotyczącej założenia Sztokholmu. Sigtuna była jednym z pierwszych miast kraju, obok Uppsali i Skary.

Biała łódź z flagą Szwecji zacumowana przy drewnianym pomoście nad spokojną wodą w Sigtunie.
Sigtuna, niewielki port i łódź zacumowana przy drewnianym pomoście Fot. Arild Vågen, CC BY-SA 4.0

Uppsala była kiedyś centrum Szwecji z epoki wikingów. Dziś miasto ma największą katedrę w krajach nordyckich i najstarszy uniwersytet w tej części Europy. Ta ciągłość sprawia, że widać tu zarówno pozostałości dawnej władzy, jak i współczesnej nauki.

Chrześcijaństwo przyszło do Szwecji według tradycji w 829 roku, wraz ze świętym Ansgarem. Pełne zastąpienie dawnej religii trwało jednak aż do XII wieku. Sigtuna i Uppsala są dobrym przykładem, jak przebiegała ta przemiana w miejscach, które dziś łatwo odwiedzić w ciągu jednego dnia z Sztokholmu.

Dla osób zainteresowanych historią to dobry kierunek na jeden dzień, zwłaszcza jeśli chcą zobaczyć, jak wyglądały początki państwa szwedzkiego.

Jak górnictwo i hutnictwo ukształtowały Bergslagen i Svealand?

Bergslagen to tradycyjne serce szwedzkiego hutnictwa i górnictwa. Ten obszar leży w regionie Svealand, centralnej części kraju i ojczyźnie Swionów. Górnicze dziedzictwo jest tu widoczne do dziś, w starych zakładach i zabytkach przemysłu.

Już w 1252 roku, kiedy po raz pierwszy wspomniano o Sztokholmie, kopalnie w Bergslagen sprawiały, że miasto było ważnym punktem w handlu żelazem. Surowiec z tych okolic wpływał na gospodarkę całego regionu nad Bałtykiem. To jeden z powodów, dla których stolica rozwinęła się jako ośrodek handlu.

Współcześnie tradycja górnicza przetrwała w północnej części kraju. Kiruna, leżąca za kołem podbiegunowym, jest znana z dużej kopalni, która działa do dziś. Z tego powodu historia przemysłu w Szwecji łączy południe i północ w jednej opowieści.

Dla osób planujących trasę po centralnej Szwecji ten temat ma praktyczne znaczenie. Stare zakłady i muzea przemysłu pokazują, jak kraj zbudował swoją gospodarkę, a jednocześnie wyjaśniają, dlaczego tak wiele miast powstało przy szlakach handlowych.

Dobre pytania przed wyjazdem

Ile dni potrzeba, żeby zobaczyć najważniejsze miejsca w Szwecji?
To zależy od tego, ile regionów chcesz odwiedzić. Jeden region zwykle wystarcza na spokojne zwiedzanie, a połączenie dwóch wymaga więcej czasu na przejazdy.
Czy wyjazd na Gotlandię różni się od wyjazdu na kontynent?
Gotlandia to wyspa z własnym miastem Visby i łagodniejszym klimatem. Dojazd wymaga przeprawy, więc trzeba go zaplanować wcześniej.
Czy w Szwecji płaci się kartą?
Płatności kartą są w Szwecji powszechne, ale zasady warto sprawdzić przed wyjazdem w tekście o walucie.
Która część Szwecji nadaje się na wyjazd zimą?
Północ oferuje sporty zimowe w Norrlandzie, a Gotlandia ma łagodniejszą zimę. Sztokholm jest dobry na wyjazd przez cały rok.
Czy Szwecja jest dobra dla osób, które lubią przyrodę?
Tak, prawo dostępu do przyrody pozwala na wiele aktywności poza miastami, a Norrland i Laponia to rozległe obszary dzikiej natury.
Podziel się
Obok tego tekstu

Przeczytaj też